فیزیوتراپی دست و توانبخشی مچ دست چگونه انجام می شود؟

فیزیوتراپی دست و توانبخشی مچ دست چگونه انجام می شود؟ ، مچ دست یکی از پیچیده ‌ترین مفاصل بدن از نظر آناتومیکی و فیزیولوژیکی به شمار می ‌آید. دست همانند چشم، ارگان حسی مهمی در درک محیط اطراف فردمی باشد. فیزیوتراپی مچ دست به دنبال ضایعه یا جراحی بدون آن که روند بهبودی را به خطر بیاندازد،

به بازگشت عملکرد دست کمک می‌ کند. یکی از درمان‌ های موثر و اصلی برای اختلالات دست، فیزیوتراپی دست و مچ دست می باشد. فیزیوتراپیست‌های با تجربه و متخصص، آموزش‌های تخصصی ویژه را در درمان مشکلات دست دریافت کرده‌اند، که بعد از بررسی دقیق و معاینات بالینی، بهترین درمان را با کمک تجهیزات مجهز و مدرن، به خصوص دستگاه تایروموشن (تخصصی ‌ترین دستگاه فیزیوتراپی و توانبخشی دست) انجام می‌ دهند. در ادامه با فیزیوتراپی دست و مج دست بیشتر آشنا می شویم.


دست و مشکلات ناشی از درد آن


دست، ۲۹ عضله، ۱۹ استخوان و ۱۹ مفصل دارد. از لحاظ بیومکانیکی، این ساختارها با مهارت و کارایی فوق العاده ‌ای با هم تعامل دارند. به دلیل پیچیدگی زیاد دست، به طور نابرابری ناحیه وسیعی از کورتکس مغز به دست اختصاص دارد. به طور مشابه، بیماری‌ ها یا آسیب‌ های دست اغلب ناتوانی بیشتری ایجاد می ‌کند. دست می‌ تواند به طور کامل در بیماری‌ های آرتریت روماتویید، سکته مغزی یا آسیب عصب یا استخوان درگیر شود و به طور چشمگیری عملکرد کل اندام فوقانی را تحت تاثیر قرار دهد. ثبات مفصل مچ برای عملکرد صحیح عضلات خم کننده و باز کننده انگشتان ضروری می باشد. درد مانند ادم، یک سیر طبیعی ضربه به دست می‌ باشد. درد یکسری عملکردهای زیست‌ شناختی مفید را به کار می‌ گیرد و در اغلب موارد برطرف می ‌شود. در تعداد کمی از بیماران حالت درد بدتر می‌ شود، یا این که هفته‌ ها (معمولا ۳ تا ۴ هفته) پس از شروع ضربه، شدت می ‌یابد. این روند غیر طبیعی درد بعد از ضایعه می‌ تواند به عنوان یک عارضه اصلی، روی عملکرد دست تاثیر مخربی به جای بگذارد.


چه زمانی باید جهت درمان درد دست به متخصص مراجعه کرد؟


در موارد زیر لازم می باشد تا جهت درمان درد دست یا مچ درد به فیزیوتراپی مراجعه نمایید:
• عدم توانایی در حمل اشیاء یا استفاده کامل از اندام فوقانی
• تغییر شکل مفاصل
• درد مچ دست در شب هنگام یا زمان استراحت
• دردی که برای چند روز ادامه دارد.
• ناتوانی در خم کردن مفاصل
• تورم یا کبودی قابل توجه
• علائمی از عفونت از جمله تب، قرمزی یا گرمی

چه زمانی باید جهت درمان درد دست به متخصص مراجعه کرد؟


علل درد، اختلالات دست و مچ دست


از دلایل درد و اختلالات مرتبط با دست و مچ دست می ‌توان التهاب تاندون، آماس مچ دست، سندرم تونل کارپال، شکستگی های دست و مچ دست، آرتروز، اشکال در گردش خون دست و روماتیسم جوانان را نام برد. همچنین اختلالات رینود، روماتیسم مفصلی، سندرم دست نویسندگان، نوروپاتی محیطی مانند دیابت، کیست گانگلیون و پارگی تاندون های دست از علل و اختلالات دست و مچ آن می باشند. جراحی دست (تاندون ترانسفر، گرفت، فلپ)، آسیب‌های حرکات تکراری، رگ به رگ یا پیچ‌خوردگی مچ دست، انگشت چکشی، اختلالات مادرزادی عضو، فلج عضلات (مثل بیماری سکته مغزی و ضایعات نخاعی) و ضعف عضلات (مثل بیماری ام اس) نیز باعث درد در دست و مچ دست می شوند.

علل درد، اختلالات دست و مچ دست


روش‌ های تشخیص بیماری‌ های دست


از طریق عکس ساده، ام آر آی، سی تی اسکن، نوار عصب و عضله می ‌توان بیماری‌ های مرتبط با دست را تشخیص داد. مخصوصا با ارزیابی دقیق فیزیوتراپیست یا پزشک هم می توان بیماری آن را تشخیص داد. معمولا فیزیوتراپیست یا پزشک، یک ارزیابی کامل از کل اندام فوقانی شما از شانه و گردن تا آرنج و دست انجام می ‌دهد تا مشکلات و بیماری ‌های مختلف را بررسی و تشخیص افتراقی دهد. فعالیت‌های مختلفی که شما در خانه، محل کار و فعالیت‌های تفریحی - ورزشی که انجام می ‌دهید در ارزیابی ‌ها بسیار مهم می ‌باشند و می ‌بایست حین ارزیابی گفته شوند. این که کدام یک از این فعالیت‌ ها باعث درد و ناراحتی شما می ‌شود در تشخیص مشکل شما و طرح ریزی روند درمانی بسیار با اهمیت می‌ باشد. میزان زمانی که درد طول می‌ کشد و تغییرات شکل و مسیر درد باید بیان شود. دامنه حرکتی مچ دست و قدرت عضلات دست و آرنج، وضعیت حسی نواحی مختلف پشت، جلوی دست، مچ دست، ساعد، آرنج، وضعیت ظاهری عضلات و تغییر شکل آن، تفاوت دست و مچ دست دو طرف بررسی می ‌شود.


فیزیوتراپی مچ دست و درمان درد دست با دستگاه


یکی از درمان‌ های موثر و اصلی برای اختلالات دست، فیزیوتراپی دست و مچ دست می باشد. متخصصین فیزیوتراپی، آموزش‌ های تخصصی ویژه را در درمان مشکلات دست دریافت کرده‌اند، که بعد از بررسی دقیق و معاینات بالینی، بهترین درمان را با کمک تجهیزات مجهز و مدرن، به خصوص دستگاه تایروموشن (تخصصی ‌ترین دستگاه فیزیوتراپی و توانبخشی دست) انجام می ‌دهند. بعد از ارزیابی‌ های دقیق اولیه و با توجه به مشکل دست و مچ دست، بهترین درمان جهت کاهش درد و التهاب، افزایش گردش خون، بهبود بازسازی بافت، افزایش قدرت و استقامت، افزایش دامنه حرکتی فعال و غیر فعال، بازآموزی حرکت توسط متخصصین فیزیوتراپی انجام می‌ گیرد. درمان بصورت پلکانی می باشد. در هر جلسه ارزیابی مجدد جهت بررسی روند درمان صورت می ‌گیرد.


فیزیوتراپی تاندون مچ دست


فیزیوتراپی در مشکلات مربوط به تاندون ‌های عضلات حرکت دهنده مچ دست، بسیار وابستگی به زمان آسیب و نحوه مراقبت از مچ دست، پس از آسیب دیدگی دارد. چسبندگی ‌های ایجاد شده در بافت نرم ناحیه، حرکت را برای بیمار دشوار می ‌سازد. فیزیوتراپی تاندون مچ دست با بهره‌ گیری از تمرین درمانی، درای نیدلینگ (سوزن خشک)، درمان‌های دستی، مدالیته ‌های الکتریکی و … به کاهش این چسبندگی ‌ها و بهبود حرکت کمک می ‌کند. همچنین برای بدست آوردن دوباره کنترل عصبی عضلانی و بازیابی حرکات ظریف در مچ و انگشتان، نیاز به استفاده از توانبخشی رباتیک را دو چندان می کند. گجت ‌هایی مانند تایروموشن که در این زمینه پر استفاده هستند، زمان و‌ هزینه درمان را کاهش داده و نتیجه مطلوب ‌تری برای بیمار فراهم می ‌آورد.


امکانات و تجهیزات درمانی در فیزیوتراپی دست


در مرکز فیزیوتراپی ضمن معاینه دقیق و انجام تست‌ های اختصاصی برای تشخیص بهتر، درد و آسیب بیمار از تجهیزات و امکانات مجهز و به روز در درمان اختلالات دست و مچ دست استفاده می ‌شود. برخی از این امکانات و تجهیزات شامل موار زیر است:


• لیزر درمانی (لیزر کم ‎توان و پرتوان)


لیزر کم توان یک روش درمانی مناسب برای تعداد زیادی از بیماری ‌ها می باشد که از لیزر برای درمان نقاط مختلف بدن استفاده می‌ کند. درمان با لیزر پرتوان در فیزیوتراپی یک روش جدید است که در آن از مدالیتی برای کاهش بسیاری از شرایط دردناک استفاده می ‌شود. لیزر درمانی از نظر بیولوژیک باعث تحریک سلول ‌ها با تابش انرژی لیزر به بافت‌ های بدن می ‌شود.

 لیزر درمانی (لیزر کم ‎توان و پرتوان)


• مگنت تراپی


مگنت تراپی روش درمانی ایمن و غیر تهاجمی می باشد که در آن از انرژی مغناطیسی برای اهداف درمانی در کلینیک های فیزیوتراپی استفاده می شود. این روش درمانی موجب تسکین درد و تسریع روند بهبودی و ترمیم آسیب ها می شود.

مگنت تراپی


• تایروموشن


دستگاه فیزیوتراپی و توانبخشی رباتیک تایروموشن با ترکیب سیستم‌ های بینایی، انقباض مقاومتی و حس مفاصل، باعث هماهنگی سریع‌ تر آنها در انجام صحیح و دقیق حرکات دست مانند گرفتن اشیا، مشت کردن، بالا آوردن دست بدون لرزش و افتادن و سایر فعالیت‌ های روزمره می شود.

تایروموشن


• بیوفیدبک درمانی


بیوفیدبک تکنیکی درمانی است که در آن افراد برای بهبود سلامت خود با استفاده از امواج حاصل از بدن خودشان آموزش می ‌بینند.

بیوفیدبک درمانی


• اولتراسوند


اولتراسوند بخشی از اقدامات توانبخشی می باشد که به وسیله دستگاه اولتراسوند انجام می ‌شود. باعث می ‌شود در عمق ناحیه تحت درمان گرما ایجاد ‌شود. دستگاه اولتراسوند ارتعاشاتی را از طریق کریستال‌ های قرار گرفته در دستگاه ایجاد می‌ کند.

اولتراسوند


• گرمادرمانی و سرمادرمانی

گرمادرمانی و سرمادرمانی


• سوزن خشک

سوزن خشک


• ماساژ درمانی

ماساژ درمانی


• منوال تراپی


یکی از روش های نوین در فیزیوتراپی منوال تراپی یا استفاده از درمان های دستی می باشد. منوال تراپی به معنای انجام مانورها توسط فیزیوتراپیست بر روی مفاصل ستون فقرات، دست و پاها برای کمک به تسریع روند درمان و تصحیح اختلال عملکرد آنها انجام می شود. این روش در کاهش استرس، فشار عضلانی، درد ناشی از آسیب های ایجاد شده بسیار مؤثر است و روند بهبودی فرد را سریع تر می کند.

منوال تراپی


• تمرینات ورزشی و اصلاحی (ورزش‎های قدرتی، هوازی، استقامتی و اصلاحی)

تمرینات ورزشی و اصلاحی (ورزش‎های قدرتی، هوازی، استقامتی و اصلاحی)


سخن آخر


فیزیوتراپی دست، نوعی توانبخشی است که توسط یک متخصص طب فیزیکی یا فیزیوتراپیست بر روی بیماران مبتلا به شرایطی که بر روی دست، مچ و شانه تأثیرگذار است، انجام می‌ شود. متخصصین فیزیوتراپی دست از روش درمانی دستی، تمرینات و حرکات اصلاحی، آتل بندی، بریس و مدالیته‌ های فیزیوتراپی برای تقویت و کاهش علائم درد در دست بیمار استفاده می ‌کنند. علاوه بر این مورد، توصیه‌ هایی در مورد چگونگی انجام فعالیت ‌های روزمره با توانایی محدود دست در جلسات فیزیوتراپی، ارائه می ‌شود.