علائم تیروئید و روش های درمان آن

علائم تیروئید و روش های درمان آن ، بیماری های تیروئید، از انواع بیماری هایی می باشد که در بین زنان بیشتر از مردان شایع است. غده تیروئید یک غده درون ریز می باشد که باعث ایجاد هورمونی به نام هورمون تیروئید می شود . این هورمون در تنظیم سوخت و ساز بدن نقش دارد .غده تیروئید، غده پروانه ای

شکل است که در قسمت جلوی گردن و در زیر سیب آدم قرار دارد. در این مقاله به معرفی و بررسی بیماری های تیروئید علل، علائم و به طور کلی تمام چیزهایی که مربوط به این بیماری می باشد، پرداخته ایم تا بتوانیم شما را با این بیماری بیشتر آشنا کنیم .


انواع بیماری های تیروئید


غده تیروئید هورمون ها، تیروکسین (T4) و تریودوتیرونیون (T3) را آزاد می ‌کند که باعث افزایش میزان اکسیژن بدن می شود. همچنین سلول ها را برای تولید پروتئین های جدید تحریک می کند .تیروئید با کنترل ترشح این هورمون ها میزان متابولیک بیشتر اعضای بدن را تعیین می کند. غده تیروئید توسط هورمون تحریک کننده تیروئید یعنی TSH و غده هیپوفیز در مغز ساخته می شود .معمولا هنگامی که سطح هورمون تیروئید در بدن زیاد باشد، تولید TSH متوقف می شود که این امر به نوبه خود تیروئید را از تولید بیشتر T3 و T4 منع می کند .هنگامی که غده تیروئید کم تحرک شود به کم کاری تیروئید و هنگامی که تحرک آن زیادی یا بیشتر فعال شود به پرکاری تیروئید معروف است .انواع سرطان نیز ممکن است در غده تیروئید ایجاد شود.

انواع بیماری های تیروئید


علل بیماری های تیروئید


• کم کاری تیروئید


بیماری کم کاری تیروئید گاهی اوقات ناشی از سطح نامناسب TSH یا در اثر مشکلاتی که در غده تیروئید ایجاد می شود، به وجود می آید .شایع ترین علت کم کاری تیروئید، تیروئیدیت هاشیموتو که یک بیماری خود ایمنی است، می باشد. در آن بدن پادتن هایی را تولید می کند که بخش هایی از غده تیروئید را ازبین می برد . برداشتن توسط جراحی و برخی داروهای خاص مانند آمیودارون و لیتیوم همچنین می توانند باعث کم کاری تیروئید شوند. از دیگر دلایل کم کاری تیروئید می توان به مشکلات هیپوفیز، هیپوتالاموس و کمبود ید در بدن اشاره کرد. برخی از نوزادان نیز با کم کاری تیروئید متولد می شوند که به این حالت کم کاری تیروئید مادرزادی گفته می شود.


• پرکاری تیروئید


دلایل مختلفی برای پرکاری تیروئید وجود دارد. بیماری گریوس شایع ترین علت پرکاری تیروئید می باشد. این شرایط زمانی اتفاق می ‌افتد که سیستم ایمنی بدن پادتن تولید و کل غده های تیروئید را تحریک می کند. این امر منجر به بیش فعالی و سطوح بالای هورمون های تیروئید می شود. نوع دیگری از پرکاری تیروئید به گواتر سمی یا آدنوم سمی تیروئید معروف است .آدنوم ها، گره های غیر طبیعی بافت در تیروئید، حتی در صورت عدم نیاز نیز به طور مداوم هورمون های تیروئید را تولید می کنند. پرکاری تیروئید ثانویه هنگامی ایجاد می شود که غده هیپوفیز TSH بیش از حد ایجاد کند و منجر به تحریک مداوم غده تیروئید شود .تومور هیپوفیز ممکن است باعث افزایش سطح TSH شود، به ندرت غده هیپوفیز نسبت به هورمون های تیروئید غیر حساس می شوند و دیگر به سطح بالا پاسخ نمی دهد .یکی دیگر از دلایل احتمالی پرکاری تیروئید بیماری به نام تیروئیدیت می باشد. این حالت وقتی اتفاق می ‌افتد که غده تیروئید ملتهب می شود. بسته به نوع تیروئیدیت، این ممکن است به پرکاری تیروئید موقتی منجر شود همچنین ممکن است با کم کاری تیروئید نیز به همراه باشد.


• سرطان های تیروئید


چهار نوع سرطان تیروئید وجود دارد که شامل سرطان پاپیلری، فولیکولی، آناپلاستیک و مدولاری می باشند .این سرطان ها با درمان های پرتو درمانی به سر، گردن یا قفسه سینه همراه هستند. پرتو درمانی برای شرایط خوش خیم یا غیر سرطانی دیگر در این مناطق انجام نمی‌ شود اما در گذشته این روش رایج تر بود .در موارد دیگر یک جهش ژنتیکی ممکن است با سرطان تیروئید یا سایر انواع سرطان ها به عنوان مثال نئوپلازی متعدد غدد درون ریز یا جهش های ژنی BRAF همراه باشد. به ندرت سایر سرطان ها ممکن است به تیروئید متاستاز به عنوان مثال لنفوم یا سرطان پستان شوند.


علائم بیماری های تیروئید


• علائم کم کاری تیروئید


کم کاری تیروئید باعث پایین آمدن سطح T3 و T4 و باعث کند شدن متابولیسم می شود . کم کاری تیروئید علائمی دارد. یبوست، زیر و خشک شدن موها، افسردگس و پوسته پوسته شدن پوست از علائم این نوع بیماری هستند. همچنین بیماری تیروئید کم کار با ریزش مو، افزایش جریان قاعدگی در زنان، تحریک پذیری، عدم تحمل دمای سرد و ضربان قلب پایین همراه می باشد. ضعف، افزایش وزن و گر گرفتگی عضلات از علائم دیگر کم کاری تیروئید هستند. در صورتی که کم کاری تیروئید درمان نشود، علائم پیشرفت نموده و به ندرت می تواند یک شکل شدید از کم کاری تیروئید موسوم به میکسدما ایجاد کند.
علائم میکسدما شامل درجه حرارت پایین بدن، کند شدن فرآیند های ذهنی و نارسایی قلب می باشد. کمای میکسدما در افرادی که دچار کم کاری تیروئید شدید هستند و در معرض فشارهای جسمی اضافی مانند عفونت، درجه حرارت پایین بدن، تروما یا استفاده از داروهای آرامبخش قرار دارند، رخ می دهد. علائم آن شامل از بین رفتن هوشیاری، تشنج و کند شدن تنفس می باشد.

علائم کم کاری تیروئید


• علائم پرکاری تیروئید


پرکاری تیروئید منجر به گردش زیاد T3 وT4 در خون می‌ شود. این هورمون ها متابولیسم را تسریع می کنند. از علائم این بیماری می توان افزایش ضربان قلب با ریتم غیر طبیعی، عرق کردن زیاد، افزایش دمای بدن (احساس گرمای غیر طبیعی)، احساس اضطراب یا عصبی بودن، لرزش در دست ها، احساس بی قراری، افزایش اشتها همراه با کاهش وزن، پف دور چشم، افزایش اشک و حساسیت به نور را نام برد. همچنین این نوع بیماری با علائم پوکی استخوان و توقف چرخه قاعدگی همراه می باشد. بیماری گریوز علاوه بر علائم رایج پرکاری تیروئید، ممکن است باعث ایجاد برآمدگی در گردن (گواتر) در محل بزرگ شدن تیروئید شود. همچنین ممکن است باعث بیرون زدگی چشم ها که منجر به دید ضعیف می شود، شود .در صورتی که پرکاری تیروئید درمان نشود، یک عارضه خطرناک برای زندگی به نام بیش فعالی شدید غده تیروئید ایجاد می شود که علائم آن شامل گیجی، کما، تب، فشار خون بالا، نوسانات خلقی، بی قراری و ضعفی می باشد. این وضعیت یک فوریت پزشکی محسوب می شود و می تواند ناشی از تروما، عفونت، جراحی، دیابت کنترل نشده، بارداری، زایمان و یا مصرف بیش از حد داروهای تیروئید باشد.

علائم پرکاری تیروئید


درمان بیماری های تیروئید


• درمان کم کاری تیروئید


درمان معمول کم ‌کاری تیروئید، درمان جایگزینی هورمون تیروئید می باشد. با این روش درمانی، هورمون مصنوعی تیروئید مانند لووتیروکسین از طریق قرص مصرف می ‌شود تا هورمون تیروئید از دست رفته را جایگزین کند. این درمان معمولا مادام العمر می باشد .اکثر افرادی که درمان جایگزینی تیروئید را انجام می دهند، عوارض جانبی را تجربه نمی‌ کنند. اما اگر هورمون تیروئید بیش از حد مصرف شود، عوارضی مانند لرز، تپش قلب و مشکلات خواب ممکن است، ایجاد شود. زنانی که باردار می باشند ممکن است نیاز به افزایش ۵۰ درصدی جایگزینی تیروئید داشته باشند. حدود ۴ تا ۶ هفته طول می کشد تا اثر دوز اولیه یا تغییر دوز مشخص شود.

 درمان کم کاری تیروئید


• درمان پرکاری تیروئید


پرکاری تیروئید را می توان با ید از جمله ید رادیواکتیو، داروهای ضد تیروئید یا جراحی درمان نمود. ید رادیواکتیو می تواند بخش هایی از غده تیروئید را از بین ببرد. این ممکن است برای کنترل پرکاری تیروئید کافی باشد. حداقل 80 درصد موارد یک دوز ید رادیواکتیو قادر به درمان پرکاری تیروئید می باشد .اما اگر ترویید بیش از حد از بین برود نتیجه کم کاری تیروئید است. ید رادیو اکتیو در سطوح کافی کم استفاده می شود. به طوری که هیچ آسیبی به بقیه بدن وارد نمی شود، اما این ماده به خانم های باردار داده نمی شود. زیرا ممکن است غده تیروئید در حال رشد را از بین ببرد .دوزهای بالاتر ید که تیرویید را از بین نمی برند، به انسداد ترشح هورمون های تیروئید کمک می کند تا این ماده برای معالجه بیش فعالی تیروئید و کاهش تولید بیش از حد هورمون های تیروئید قبل از عمل استفاده می شود .داروهای ضد پرکاری تیروئید شامل propylthiouracil یا methimazole می‌ توانند پرکاری تیروئید را طی 6هفته تا 3 ماه کنترل کنند. این داروها باعث کاهش تولید هورمون های جدید تیروئید توسط غده تیروئید می شوند .درست است که دوزهای بیش تر سریع تر عمل می‌ کند، اما ممکن است باعث عوارض جانبی از جمله بثورات پوستی، حالت تهوع، از بین رفتن حس چشایی، آسیب سلول های کبدی و به ندرت کاهش تولید سلول های خونی در استخوان شود.
برداشتن غده تیروئید توسط جراحی به نام تیروئیدکتومی گاهی اوقات لازم است، در صورت وجود ندول های سرطانی نیز انجام شود.
اگر گره غیر سرطانی باعث ایجاد مشکلات در تنفس یا بلع شوند و شخص نتواند داروهای ید رادیواکتیو یا آنتی تیروئید مصرف کند، یا اگر گره ای که حاوی مایعات می باشد باعث ایجاد مشکل شود، از بین بردن غده تیروئید توسط جراحی منجر به کم کاری تیروئید می شود. پس از انجام آن جراحی بیمار تا آخر عمر باید هورمون های درمانی تیروئید را مصرف کند.
گاهی اوقات ممکن است پزشک برای کمک به کنترل علائم پرکاری تیروئید مانند لرز، افزایش ضربان قلب، اضطراب و عصبی بودن داروهای دیگری را نیز توصیه کند. با این حال این داروها اختلال عملکرد تیروئید را درمان نمی کنند.

درمان پرکاری تیروئید


• درمان سرطان های تیروئید


درمان سرطان های تیروئید نیز اغلب شامل ترکیبی از تیروئیدکتومی (جراحی برداشتن تیروئید)، ید رادیو اکتیو، پرتو درمانی (کمتر شایع است)، داروهای ضد سرطان و سرکوب هورمون می باشد.

درمان سرطان های تیروئید


سخن آخر


در این مقاله با انواع بیماری تیروئید و علائم آنها آشنا شدیم. در صورت بروز هر یک از علائم گفته شده، به پزشک و متخصص مراجعه کنید. تا با آزمایش دلیل آن را متوجه شوید. اگر بیمار هستید، تحت درمان قرار گیرید.