زمان اولین معاینه ارتودنسی

سن مناسب برای ارتودنسی ، بهترین سن برای مراجعه جهت ارتودنسی دندان چه سنی است؟ شاید این سوال در ذهن بسیاری از افراد وجود داشته باشد. ارتودنسی یکی از روش های درمانی دندانپزشکی است که برای رفع اختلالات و ناهنجاری های فکی به کار می رود. زمانی که افراد در سنین بلوغ قرار دارند، می توان جهت رشد دندان ها را با دستگاه ارتودنسی در مسیر موردنظر تغییر داد.

در سنین بالاتر از بلوغ از این روش برای مرتب کردن دندان ها استفاده می کنند.


زمان اولین معاینه ارتودنسی

انجمن ارتودنسی امریکا پیشنهاد می کند که اولین معاینه ارتودنسی را در سن 7 سالگی انجام دهند. این به معنای شروع درمان ارتودنسی در سن 7 سالگی نیست. از طریق معاینه ارتودنسی می توان زمان بندی درمان را مشخص کرد. با استفاده از درمان ارتودنسی، فک ها به صورت صحیح رشد می کنند و حرکت دندان ها به صورت استاندارد اتفاق می افتد. اولین دندان آسیاب بزرگ هر فرد در سن 7 سالگی رشد می کند. این دندان نقش مهمی در جفت شدن دندان ها و جویدن غذا ایفا می کند. متخصص ارتودنسی از طریق معاینه دندان های کودک، روابط بین فک، دندان و صورت را مورد ارزیابی قرار می دهد.

زمان اولین معاینه ارتودنسی

سن شروع ارتودنسی

زمانی که دندان های کودک توسط متخصص ارتودنسی معاینه شد، وی زمان اولین مراجعه برای شروع درمان ارتودنسی را مشخص می نماید. پزشک با توجه به نوع و شدت ناهنجاری این زمان را تعیین می کند. بیمارانی که دارای مشکلات فکی هستند، باید پیش از سن بلوغ مورد معاینه قرار بگیرند. سپس درمان خود را در زمان بلوغ زیر نظر متخصص ارتودنسی حرفه ای (فلوشیپ جراحی فک) آغاز نمایند. معمولا سن شروع ارتودنسی برای پسرها 9 سالگی و برای دخترها 8 سالگی تعیین می شود. البته در صورت لزوم ممکن است درمان در زمان زودتر آغاز شود. در برخی موارد درمان ارتودنسی لازم است که به صورت پیشگیرانه و در 7-6 سالگی شروع شود. در این زمان دندان ها در حال رشد هستند و عملیات بهبود موقعیت، فضاسازی، مرتب سازی و اصلاح کجی و بد فرمی دندان ها بهتر انجام می شود. به طور کلی هر چقدر سن فرد برای درمان ارتودنسی پایین تر باشد، طول دوره درمان و هزینه آن کمتر می شود. در این حالت اصلاح وضعیت دندان ها و فک آسان تر خواهد بود.
با افزایش سن و بعد از دوران بلوغ، استخوان های فک سخت می شوند و با استفاده از دستگاه متحرک ارتودنسی نمی توان آنها را حرکت داد. در این زمان بیمار به جراحی فک نیاز پیدا می کند. بنابراین بهتر است در زمان مناسب و هنگام بلوغ برای درمان اقدام نمود تا بدون نیاز به جراحی، ناهنجاری های فک برطرف شوند.

سن مناسب برای شروع ارتودنسی

اگر بعد از معاینه اولیه مشخص شود که بیمار مشکل فکی ندارد و تنها نیاز به مرتب سازی دندان ها است، برای این کار می تواند در 12-10 سالگی اقدام نماید. برخی معتقدند که بهترین سن برای رفع ناهنجاری های دندان، 12 سالگی است. در 12-11 سالگی بیشتر دندان های دائمی به جز دندان عقل و آسیای بزرگ رشد کرده اند. دندانپزشک می تواند با کمک درمان ارتودنسی، ناهنجاری های اسکلتی و دندانی را درمان و از بروز ناهنجاری های شدیدتر جلوگیری نماید. اگر ناهنجاری های فک و صورت بسیار شدید باشد و در دوران کودکی حل نشوند، آنها را با استفاده از ارتودنسی و جراحی در دوران بزرگسالی برطرف می کنند. البته باید گفت که همه افراد در هر سنی به شرط نداشتن مشکل فکی و سالم بودن لثه و استخوان های فک می توانند برای مرتب کردن دندان های خود از ارتودنسی استفاده نمایند.
در مواردی که برای رفع ناهنجاری های استخوانی و دندانی به جای مراجعه به متخصص به دندانپزشک عمومی مراجعه شود، درمان در زمان مناسب صورت نمی گیرد. دندانپزشک عمومی، مهارت و تسلط کافی را در مورد ارتودنسی ندارد.

بهترین سن برای ارتودنسی

در مورد بهترین سن برای انجام ارتودنسی نظرات متفاوتی وجود دارد. برخی معتقدند 14-9 سالگی است که دندان های دائمی رشد کرده اند. برخی 11-12 سالگی را مناسب می دانند. اما به طور کلی نمی توان سن خاصی را به عنوان بهترین زمان برای ارتودنسی مشخص کرد. این سن با توجه به شرایط هر فرد متفاوت می باشد. بنابراین متخصص ارتودنسی پس از معاینه دقیق دندان ها و بررسی وضعیت آنها می تواند بهترین زمان برای ارتودنسی را مشخص نماید.

برای چه مشکلاتی باید در سن پایین برای ارتودنسی اقدام کرد؟

توصیه می شود تا برای ناهنجاری هایی مانند انواع کراس بایت ها (در این حالت دندان های فک بالا نسبت به دندان های فک پایین در قسمت داخلی قرار گرفته اند) ، جلوزدگی فک پایین، جلوزدگی فک بالا، عقب ماندگی فک، تنفس محسوس از دهان، دندان قروچه و قفل شدن فک، اختلالات فکی دندانی و مواردی که کودک عادت به مکیدن انگشت شست خود دارد در سن پایین اقدام کرد.

مزایای استفاده از ارتودنسی

1- هدایت دندان های دائمی به محل مناسب خود
2- بهبود نحوه قرارگیری لب ها بر روی یکدیگر
3- بهبود ظاهر کلی چهره
4- کاهش خطر آسیب رسیدن به دندان های نا مرتب
5- قرار گرفتن فک در محل مناسب خود
6- صاف شدن دندان های کج شده
7- عدم نیاز به کشیدن دندان ها در آینده
8- اصلاح مشکلات مربوط به جویدن

مزایای استفاده از ارتودنسی

رفع مشکلات دندانی کودکان و بزرگسالان با ارتودنسی

برای رفع این مشکلات می توان از براکت و سیم استفاده نمود. متخصصین ارتودنسی برای کودکان از انواع ارتودنسی ثابت و برای بزرگسالان از ارتودنسی نامرئی استفاده می کنند. افرادی که در بزرگسالی ارتودنسی انجام می دهند، می توانند به احتمال زیاد از مشکلاتی مانند پوسیدگی شدید دندان، از دست دادن دندان، لثه و استخوان، ساییدگی غیر طبیعی مینای دندان و درد مفصل گیجگاهی- فکی جلوگیری نمایند.

انواع ارتودنسی برای کودکان و بزرگسالان

ارتودنسی نقش مهمی در اصلاح لبخند و سلامت دندان های افراد ایفا می کند. از انواع ارتودنسی می توان به بریس های سنتی فلزی، سرامیکی، ارتودنسی دایمون، بریس اینسینیا، ارتودنسی شفاف و بریس های پشت دندانی اشاره کرد.

روش های درمانی

امروزه برای ارتودنسی از تجهیزات و وسایل مختلفی استفاده می کنند. اما به طور کلی همه این وسایل برای ردیف کردن و مرتب نمودن دندان ها طراحی شده اند. با استفاده از این تجهیزات می توان به دندان ها فشار وارد کرد تا در جهت مناسب حرکت کنند.

بریس های ارتودنسی

برخی از انواع بریس های ارتودنسی که برای مرتب کردن دندان ها به کار می روند شامل بریس های فلزی، سرامیکی و پلاستیکی می شوند. بریس های فلزی از جنس فولاد ضد زنگ هستند. اگر دندان ها به مقدار کمی نا مرتب باشند، برای درمان از ارتودنسی نامرئی استفاده می کنند. این نوع ارتودنسی از یک ماده شفاف ساخته می شود و بر روی دندان ها کاملا ثابت قرار می گیرد. برای این ارتودنسی ابتدا قالب گیری انجام می شود و سپس پلاک آن ساخته می شود.

بهداشت دهان بعد از ارتودنسی

در هر سنی که ارتودنسی انجام می دهید باید بعد از نصب آن، بهداشت دهان و دندان را کاملا رعایت کنید. روزی 4 نوبت (بعد از صبحانه، پس از ناهار یا بعد از مدرسه، پس از شام و در وقت خواب) مسواک بزنید. به نخ کشیدن دندان در حین درمان، شستشوی دهان با دهانشویه آنتی باکتریال، استفاده از مسواک بین دندانی و فلوراید موضعی توجه نمایید.

چه مواد غذایی بعد از ارتودنسی ممنوع است؟

دندانپزشکان از بیماران می خواهند تا از مصرف موادغذایی چسبناک (آدامس، شکلات و...) و مواد غذایی سفت غیر مجاز(مانند یخ، چیپس، نان شیرینی) خودداری کنند. علاوه بر این، مصرف غذاهای شیرین را هم به حداقل برسانند. از جمله این مواد می توان به کیک، بستنی، آب نبات، نوشابه و چای شیرین اشاره کرد.

سخن پایانی

ارتودنسی یک روش درمانی مناسب برای بهبود وضعیت دندان ها است که نقش مهمی در سلامت و زیبایی دندان ها ایفا می کند. همان طور که گفته شد زمان مناسب برای ارتودنسی به شرایط بیمار بستگی دارد. اما بهتر است برای آگاهی از وضعیت دندان ها و درمان به موقع در سنین کودکی اقدام نمود.