روش های درمان وزوز گوش

روش های درمان وزوز گوش ، وزوز گوش یک بیماری نیست بلکه نشانه ای از یک اختلال یا بیماری می باشد. وزوز گوش یک اختلال کلی برای توصیف نوعی مشکل شنوایی است. در این اختلال فرد صداهایی را احساس می کند که منبع خارجی ندارند. افراد مختلف ممکن است طیف وسیعی از صداهای مزاحم را بشنوند.

از این صداهای مزاحم می توان خش خش، سوت، شرشر آب و ... را نام برد. وزوز گوش ممکن است متناوب باشد و به وسیله یک گوش یا هر دو، درون سر و یا فاصله دور احساس شود. این اختلال زمانی بیشتر حس می شود که صداهای زمینه ای کمتر باشد. در بعضی موارد ممکن است که ریتم وزوز گوش و ضربان قلب هماهنگ باشد. به آن وزوزتپشی می گویند. این مورد کم می باشد. وزوز گوش در بیشتر موارد خفیف و در حد یک مزاحمت ساده است. اما در صورتی که شدید باشد، می تواند برای فرد مشکلاتی مانند عدم تمرکز، خواب، روابط اجتماعی و ... ایجاد کند. در این مقاله با روش های درمان وزوز گوش آشنا می شویم.


علت وزوز گوش


شایع ترین دلیل وزوز گوش، قرار گرفتن طولانی مدت در معرض صداهای بلند می باشد. این صداها باعث آسیب رسیدن به سلول های شنوایی بخش حلزونی در گوش داخلی می شوند. یکی دیگر از شایع ترین علت آن، آسیب به سلول گوش میانی است. موهای کوچک و ظریف گوش میانی متناسب با فشار موج صدا حرکت می کنند. این حرکت باعث تحریک سلول ها برای فرستادن سیگنال الکتریکی از عصب شنوایی به مغز می شود. مغز این سیگنال را به عنوان صدا می شناسد. اگر موهای گوش میانی خم شود یا بشکند، سیگنال الکتریکی را به صورت تصادفی به مغز می فرستد و باعث وزوز گوش می شود. بیماری و اختلالاتی مانند تومور عصبی گوش، بیماری منییر، آسیب به سر و گردن، برخی داروها بویژه آسپیرین، اختلال شنوایی، عفونت گوش و ... به وزوز گوش منجر می شوند. همچنین برخی از عادت ها مانند مصرف مشروبات الکلی و نوشیدنی های کافئین دار، سیگار کشیدن و ... باعث بدتر شدن آن هستند.

علت وزوز گوش


• از دست دادن شنوایی به خاطر بالا رفتن سن


شنوایی بسیاری از افراد با افزایش سن، معمولا از ۶۰ سالگی، ضعیف می شود. از دست دادن شنوایی می تواند منجر به بروز وزوز گوش شود. اصطلاح پزشکی این نوع ناشنوایی پیرگوشی است.


• قرار گرفتن در معرض صدای بلند


صداهای بلند مانند صدای تجهیزات سنگین، اره برقی و سلاح های گرم از جمله عوامل شایع در بروز ناشنوایی هستند. دستگاه های موسیقی قابل حمل، مانند MP3 پلیر یا iPod، نیز اگر در طولانی مدت با صدای بلند از آن ها استفاده شود باعث از دست دادن شنوایی می شوند. اگر فرد در کوتاه مدت در معرض صدای بلند قرار بگیرد، مثلا در کنسرت حضور داشته باشد و دچار وزوز گوش شود، معمولا زود خوب می شود.


• انسداد جرم گوش


جرم گوش با گیر انداختن گرد و خاک و کند کردن رشد باکتری از مجرای گوش محافظت می کند. اگر مقدار زیادی از جرم گوش جمع شود، تمیز شدن آن به صورت طبیعی مشکل می شود. درنتیجه شنوایی فرد مختل می شود یا پرده ی گوش آسیب می بیند که وزوز گوش را به دنبال دارد.


• تغییرات استخوان گوش


خشک شدن استخوان های گوش میانی (اتواسکلرز) روی شنوایی تاثیر می گذارد و منجر به وزوز گوش می شود. معمولا این وضعیت، که در اثر رشد غیرعادی استخوان رخ می دهد، ارثی است.


• بیماری منییر


ممکن است وزوز گوش ازجمله علائم اولیه ی بیماری منییر، نوعی اختلال گوش میانی که در اثر فشار غیرعادی مایع گوش میانی رخ می دهد، باشد.


• تومور بافت عصبی گوش


این تومور غیرسرطانی (خوشخیم) در عصب جمجمه های از مغز تا گوش میانی کشیده شده و تعادل و شنوایی را کنترل می کند، تشکیل می شود. معمولا این وضعیت که شوانومای وستیبولار نیز نامیده می شود، فقط در یک گوش وزوز ایجاد می کند.


تشخیص و درمان وزوز گوش


برای اینکه وزوز گوش را درمان کنند، باید در ابتدا علت آن را تشخیص دهند. برای این کار باید به پزشک متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه کرد. پزشک متخصص، گوش را معاینه می کند. سپس یک تست شنوایی سنجی انجام می دهد. این تست با کمک ادیولوژیست انجام می پذیرد. فرد در یک اتاق آکوستیک صداهایی را از طریق هدفون می شنود. به صداهای شنیده شده واکنش نشان می دهد. توصیف صدا توسط فرد باید به خوبی انجام شود بدلیل اینکه برای تشخیص علت کمک زیادی به پزشک می کند. نتیجه این تست می تواند به پزشک در تشخیص علت وزوز گوش کمک کند. در بعضی موارد برای تشخیص آسیب های احتمالی به ساختار گوش، سی تی اسکن و یا ام آر آی از سر و گردن لازم می باشد. بعد از تشخیص علت وزوز گوش، نوبت درمان آن می باشد. پزشک درمان آن را تشخیص می دهد که چگونه انجام شود. متخصص برای درمان از روش های جراحی و یا دارو درمانی استفاده می کند. وزوز گوش اگر به مدت 6 ماه یا بیشتر ادامه داشته باشد، آن را مزمن می نامند. وزوز مزمن ناشی از افت شنوایی حسی - عصبی با روش جراحی درمان نمی شود. جراحی، بیماری زمینه ای را که ممکن است همراه با علامت وزوز باشد، کنترل می کند. روش دارو درمانی طولانی مدت می باشد. داروها نقش مهمی در کنترل وزوزگوش دارند. اما انتخاب اول نمی باشند.

تشخیص و درمان وزوز گوش
داروها را با توجه به تاثیر آنها بر وزوز گوش به 3 دسته تقسیم می کنند:
1- داروهایی که وزوز را ایجاد می کنند.
داروهای اتوتوکسیک یا سمی گوش که باعث ایجاد وزوز گوش می شوند. این داروها مانند داروهای ضد التهابی، ضد ملاریا، دیورتیک و آنتی بیوتیک های آمینو گلیکوزید می باشند که کاربرد زیادی در بین افراد دارند. تشخیص و حذف این داروها در کنترل وزوز گوش موثر هستند.
2- داروهایی که وزوز گوش را مهار می کنند.
لیدوکائین بعنوان بی حس کننده موضعی در جراحی استفاده می شود. لیدوکائین اثرات کوتاه مدت گشاد کنندگی عروق و ضد تشنج را دارد. یکی از محدودیت های آن کاربرد داخلی وریدی و اثرات کوتاه مدت آن می باشد. این دارو ممکن است در کنترل وزوز گوش موثر باشد.
3- داروهایی که فاکتورهای موثر بر وزوز گوش را کنترل می کنند.
داروهای ضد افسردگی باید مورد توجه قرار گیرند. بعضی از متخصصین چاره ای جز تجویز این داروها ندارند. ویتامین ها و از جمله اسید نیکوتینیک بدلیل اثر گشادکنندگی عروق و افزایش جریان خون در کنترل وزوز گوش موثر هستند.


روش های درمان وزوز گوش


وزوز گوش با توجه به علت آن با روش های مختلفی درمان می شود. در ادامه به برخی از این روش ها اشاره می کنیم.


1- صوت درمانی


دریافت دوره ای صدا که طی چند جلسه درمانی – توانبخشی، شنوایی شناس بیمار را در معرض دوز مشخصی از نویزی خاص در مدت زمان معین قرار می دهد. در صورت وجود کم شنوایی، تجویز سمعک مناسب یکی از عواملی می باشد که با تقویت صداهای محیطی مانع از شنیده شدن صدای وزوز توسط بیمار می شود. این مورد در بسیاری از مواقع بسیار موفق است.


2- تجویز تینیتوس مسکر


مسکرها قابلیت تنظیم بر اساس توانایی های شرکت سازنده و مدل دارند. مسکر بر اساس نیاز بیمار توسط شنوایی شناس تجویز می شود. در دوره های طولانی مدت با ایجاد فرکانس یا نویز و حتی صداهای آرامش بخش بیمار را با وزوز آداپته می کند تا کمتر آزار ببینید.


3- لیزر درمانی


تعداد افرادی که به این روش پاسخ داده اند بسیار اندک است. اما در صورتیکه هیچکدام از روش های صوت درمانی پاسخ مناسب را به همراه نداشته باشد، به عنوان یک پیشنهاد مطرح می گردد.


4- مغناطیس یا مگنت


این هم یکی از روش های بسیار کم کاربرد است و اثر بخشی آن در هاله ای از ابهام قرار دارد.


5- درمان رفتاری – شناختی


یکی از کارآمدترین شیوه های توانبخشی و مدیریت وزوزگوش جهت تسهیل روند عادت به وزوز و کاهش آزار دهندگی آن است.


6- درمان بیماری عروق خونی


بیماری های زمینه ای رگ های خونی ممکن است برای رفع مشکل نیاز به دارو، جراحی یا درمان دیگری داشته باشند.


سخن آخر


در این مقاله با وزوز گوش و روش های درمان آن آشنا شدیم. وزوز گوش بعد از مدتی درمان می شود. اما در صورت طولانی شدن آن باید به متخصص گوش، حلق و بینی مراجعه نمود. تا پزشک علت آن را بیابد و به بررسی درمان آن بپردازد. با دوری از مکان های شلوغ، قرار نگرفتن در جای پر سر و صدا و ... می توان از وزوزگوش پیشگیری نمود.