جراحی فک چه مزایایی دارد و چگونه انجام می شود؟

جراحی فک چه مزایایی دارد و چگونه انجام می شود؟ ، در اکثر مواقع به هم ریختگی و عدم تطابق دندان ها به علت اختلالات فک فوقانی و تحتانی می باشد. در برخی مواقع مشکلات دندان ها و فک با انجام ارتودنسی قابل درمان است. اما گاهی مشکلات حاد فک طوری می باشد که نه تنها ارتودنسی کافی نیست،

بلکه نیاز به جراحي فک می باشد. جراحی فک و صورت به منظور اصلاح ناهنجاری‌ های اسکلتی و دندانی جزئی و اساسی از جمله نامرتبی فک و دندان‌ها قابل انجام است. جراحی فک بر روی فرد، منجر به بهبود عملکرد مفاصل فک (بطور مثال جویدن، صحبت کردن و تنفس بهتر) می شود. البته جراحی فک جزو جراحی های زیبایی محسوب شده و علاوه بر اصلاح عملکرد مفاصل، ترمیم زیبایی چهره فرد را به دنبال خواهد داشت. اما جراحی فک و صورت عمدتاً جهت اصلاح مشکلات عملکردی انجام می‌ شود. در مجموع جراحی دهان، فک و صورت به عنوان یکی از تخصص های زیبایی دندانپزشکی است که با طیف گسترده ای شناخته می شود. در ادامه این مقاله با ما همراه باشید تا بیشتر با جراحی فک آشنا شوید.

جراحی فک چه مزایایی دارد و چگونه انجام می شود؟


در چه صورتی نیاز به جراحی فک داریم؟


اختلالات فک و دندان ممکن است دلایل ژنتیکی، مادرزادی یا تکاملی داشته باشد. بنابراین از بدو تولد و یا هنگام رشد همراه فرد هستند. علاوه بر این آسیب های مفاصل فک و نیز رشد تومور، می ‌توانند باعث بدشکلی‌ فک و دندان در هر سنی شوند. برخی از دلایلی که فرد مبتلا به ناهنجاری فک و دندان به جراحی فک نیاز دارد، عبارتند از:
• زخم دهان
• مشکلات تنفسی
• عدم تقارن صورت
• اختلال در مفاصل فک
• رشد غیر طبیعی هر دو فک
• آسیب مفاصل فک بر اثر ضربه
• عدم قرارگیری دندان‌ها روی یکدیگر
• عدم توانایی صحیح خوردن و جویدن
• ناهنجاری ‌های ساختاری رایج فک و دندان
• ایمپلنت های دندانی و رفع ضایعات استخوانی
• حذف دندان های آسیب دیده و غیر قابل بازیافت
• وجود عفونت در حفره دهان، غدد بزاقی، فک و گردن
• نقص مادرزادی (مشکلات شکاف لب، کام و رشد فک)
• انجام بازسازی بعد از درمان تومور در صورت، فک، دهان و گردن


مزایای جراحی فک


جراحی فک قطعا برای درمان ضروری انجام می شود. بعد از آن مزیت های بسیاری برای بیمار به دنبال دارد. برخی از این مزیت ها عبارتند از:
• جراحی فک، زیبایی دلنشینی به چهره بخشیده و اعتماد به نفس فرد را افزایش می دهد.
• سبب سهولت در غذا خوردن می شود.
• جراحی فک باعث کاهش سایش دندان ها می گردد.
• عملکرد دهان و دندان، بهبود می بخشد.
• ناهنجاری های فک می توانند در تنفس نیز مشکل ایجاد کنند که جراحی فک منجر به بهبود تنفس می شود.
• بهداشت دهان و دندان را راحت تر کرده، در نتیجه بروز بیماری های لثه و پوسیدگی های دندانی را کاهش می دهد.


طول درمان جراحی فک


جراحی فک، بین 1 الی چند ساعت زمان می برد که با در نظر گرفتن میزان و نوع ناهنجاری و شرایط بیمار، این زمان معین می شود. پس از اتمام جراحی، بیمار دو روز در بیمارستان بستری می گردد و وضعیت او در این دو روز به طور کامل و مکرر بررسی می شود. بعد از ترخیص از بیمارستان، لازم است تا بیمار در منزل استراحت کند. همچنین دستورالعمل ها را به درستی انجام دهد تا دوران نقاهتش تمام شود. احتمال خونریزی تا حدود دو هفته بعد از عمل طبیعی بوده و درد و تورم نیز تا حدود یک هفته وجود خواهد داشت. با مصرف داروهای مسکن، کاهش می یابند. بعد از گذشت یک هفته از جراحی، بیمار به مطب جراح خود رفته تا شرایطش مورد بررسی قرار گیرد. تا حدود دو ماه بعد از جراحی بیمار باید تنها غذا های نرم مصرف کند. بعد از آن می تواند غذا هایی مانند سالاد و یا غذا های آسیاب شده را نیز در رژیم غذایی خود قرار دهد. در صورتی که بیمار روند مراقبتی خود را به درستی رعایت کند، حدود 4 ماه بعد، بهبودی کامل به دست آمده و بعد از 6 الی 12 ماه، بیمار باید برای دوره دوم درمان ارتودنسی خود مراجعه نماید.


انواع جراحی فک


عمده جراحی هایی که بر روی فک انجام می ‌شود، عبارتند از:


• اصلاح اپن بایت


برای اصلاح ناهنجاری مربوط به فک ابتدا به کمک ایجاد برشی بر روی فک، قسمتی از استخوان فوقانی که روی دندان قرار گرفته، برداشته می شود. سپس به وسیله پیچ و صفحه هایی در محل خود فیکس می شود. اصلاح اپن بایت دارای انواع مختلفی می باشد که عبارتند از :

اصلاح اپن بایت


اصلاح جلو آمدگی فک


در صورتی که فک پایین جلو آمده باشد، استخوانی که در قسمت عقب فک قرار گرفته از ناحیه جلویی جدا شده و اصلاح می شود که به آن جراحی فک پایین گفته می شود. در این جراحی قسمتی از فک که دندان در روی آن قرار گرفته به عقب برده می شود. با این روش محل فک تغییر کرده و کاملا با فک بالا هم تراز می شود.

اصلاح جلو آمدگی فک


اصلاح عقب رفتگی فک


استخوانی که در بخش پایینی فک قرار گرفته است، از پایه جدا شده و اصلاح می‌ گردد. سپس بخشی از فک پایین که دندان بر روی آن قرار گرفته و قسمتی از چانه به طرف جلو حرکت داده می ‌شود.

اصلاح عقب رفتگی فک


• استئوتومی فک بالا


این جراحی از طریق ایجاد برشی در لثه ی فک بالا انجام می شود. سپس فک به صورت کنترل شده شکسته و به محل جدیدی که پیش از جراحی توسط مدل های دندانی تعیین شده، حرکت داده می ‌شود. یک قطعه پلاستیکی کوچک به دندان‌ ها متصل شده تا محل جدید فک بالا تعیین شود. بعد از آن با صفحات فلزی کوچک و پیچ ‌هایی در محل خود محکم می ‌شوند. این صفحات و پیچ‌ ها از جنس تیتانیوم بوده که یک فلز بسیار بی‌اثر می باشد و استفاده از آن در بدن بی‌ خطر است. در نهایت لثه با استفاده از بخیه ‌های قابل جذب، بخیه زده می‌ شود.

استئوتومی فک بالا


• استئوتومی فک پایین


این جراحی همانند استئوتومی فک بالا از طریق یک برش در انتهای دهان در لثه مجاور دندان‌ های آسیای بزرگ انجام می ‌شود. به کمک دسترسی ایجاد شده، فک پایین بصورت مورب بریده و بصورت کنترل شده شکسته می شود. تا به محل جدیدی که پیش از جراحی توسط مدل های دندانی تعیین شده، حرکت داده ‌شود. سپس یک قطعه پلاستیکی کوچک به دندان‌ها متصل شده تا محل جدید فک پایین تعیین شود. بعد از آن با صفحات فلزی کوچک و پیچ‌هایی در محل خود محکم می ‌شوند. در نهایت لثه با استفاده از بخیه ‌های قابل جذب، بخیه زده می ‌شود.

استئوتومی فک پایین


• ژینوپلاستی


ژینوپلاستی (جراحی زیبایی چانه)، جراحی کم تهاجمی می باشد که به منظور اصلاح عقب رفتگی چانه و دستیابی به ساختار مطلوب و زیبای صورت طراحی شده است. این روش شامل ایجاد یک برش از میان استخوان چانه می باشد که با آزاد کردن استخوان مشکل ‌دار، جراح می ‌تواند این ناحیه را به وضعیت مطلوب تبدیل کند. یک صفحه کوچک از جنس تیتانیوم به منظور محکم کردن چانه در محل جدید خود بر روی استخوان فک مورد استفاده قرار می ‌گیرد. پیچ ‌های کوچکی جهت نگه داشتن دائمی صفحه در محل خود استفاده می‌ شوند. این روش ساده می ‌تواند به طور چشمگیری توازن، تناسب و هارمونی اجزای صورت را بهبود بخشد.

 ژینوپلاستی


• جراحی ارتفاع فک فوقانی


در موارد دیگری که فرد دچار لبخند لثه ای است، ارتفاع فک فوقانی بیش از حد می باشد. با کاهش فک فوقانی، برداشت استخوان اضافی و ثابت کردن آن در محل مورد نظر، باعث کاهش نمای لثه در حالت لبخند خواهد بود .

جراحی ارتفاع فک فوقانی


جراحی فک چگونه انجام می شود؟


به طور کلی، جراحی فک نوعی عمل طولانی و پیچیده می باشد. جراح باید به طور کامل نسبت به اصلاح فک، دهان و دندان، آگاهی و تجربه داشته باشد. جراح باید به خوبی عملکرد دهان و دندان را بررسی کند که درست و صحیح باشد. در صورتی که به این موارد توجهی نشود، بعد از عمل بیمار با مشکلاتی در کارکرد دهان و دندان خود رو به رو خواهد شد. به طور کلی روند جراحی فک با مشاوره و ویزیت شروع شده که دندانپزشک اقدامات اولیه برای انجام عمل را انجام می دهد. بعد از تهیه عکس های رادیولوژی و اسکن های مورد نیاز، جراح استراتژی عمل را مشخص می کند. با وجود اینکه جراحی فک دشوار بوده و دوره نقاهت نه چندان سختی دارد، اما گذراندن این دوران ارزشش را دارد.


عوارض جراحی فک چیست؟


بطور کلی یک جراح فک با تجربه و ماهر تمام پیچیدگی های ساختار فک و صورت را به خوبی بررسی کرده و سپس اقدام به جراحي فک می کند. پس عدم مهارت جراح فک، مهمترین عامل بروز عوارض می باشد. با این وجود بعضی از مشکلات و عوارض جراحی فک را در ادامه مطلب برای شما توضیح می دهیم.


• خونریزی


خونریزی جزئی پس از جراحی فک، طبیعی می باشد. ممکن است یک تا دو هفته پس از جراحی فک، خون دماغ شوید. خونریزی داخل بافت نرم منجر به کبودی آن قسمت می شود و می تواند خیلی گسترده باشد. در مراحل اولیه، کبودی آرواره را می پوشاند. اما اگر گسترش پیدا کند تا پایین گردن و بالای قفسه ی سینه را نیز در بر خواهد گرفت.
خونریزی غیر معمول وقتی است که هنگام جراحی نیاز به انتقال خون باشد. با این حال گاهی اوقات ممکن است بیمار به تزریق خون نیاز داشته باشد. بعضی از بیماران قبل از جراحی خون خود را اهدا می کنند و اگر هنگام عمل نیاز بود از آن استفاده می کنند.


• عفونت


در همه ی جراحی ها احتمال عفونت وجود دارد. به همین دلیل هم در حین جراحی و هم پس از جراحی به شما آنتی بیوتیک داده می شود که اگر قرار است عفونتی ایجاد شود، به راحتی درمان شود.


• بی حس شدن


پس از جراحی فک در نواحی اطراف آن، دچار بی حسی خواهید شد. اگر فک بالا عمل شده باشد، بالای دندان ها بی حس خواهد شد و اگر فک پایین عمل شده باشد، لب پایین و چانه بی حس خواهد شد. هنگامی که رشته های عصبی در حال بهبود هستند، با احساس سوزن سوزن شدن روبرو خواهید شد. احساس عادی معمولا پس از ۶ ماه یا کمتر بر خواهد گشت.


• گرفتگی بینی


گرفتگی بینی می تواند ناشی از لوله هایی باشد که در داخل سوراخ های بینی در هنگام جراحی جاگذاری شده است. یا اینکه پس از جراحی فک بالا اتفاق بیفتد. وقتی که بینی دچار گرفتگی می شود، می توان به وسیله اسپری های پاک کننده ی مخصوص بینی این مشکل را برطرف کرد. پنبه ی آغشته به آب گرم نیز می تواند برای بیرون آوردن ترشحات بینی مفید باشد. گرفتگی بینی معمولا یک تا دو هفته پس از جراحی ادامه خواهد داشت و پس از آن برطرف خواهد شد.

 گرفتگی بینی


• کاهش وزن


اوایل دوره ی پس از جراحی، کاهش وزن تا ۲.۵ کیلو پیش بینی می شود. در بیشتر موارد کاهش وزن به دلیل کاهش اشتها می باشد که به پوشیدن الاستیک ها مربوط می شود. پس از هفته ی اول اشتهای شما باید به اندازه ی کافی بهبود یابد که بتواند وزن از دست رفته ی شما را جبران کند.

 کاهش وزن


• سفتی فک و صدای مفاصل آن


پس از جراحی ارتوگناتیک، مفاصل فک به مدت چند ماه سفت خواهد بود. بهترین تمرین برای غلبه بر سفتی مفاصل، فعالیت های عادی فک مانند جویدن است. گاهی اوقات ممکن است صدای ساییده شدن در مفاصل هنگام شروع حرکت فک اتفاق بیفتد. این صداها ممکن است دائمی باشند، اما کاربرد فک را تحت تاثیر قرار نمی دهد.


• تورم


تورم از خصوصیات بارز دوره‌ ی بهبودی پس از جراحی فک می باشد. قرار دادن یخ بر روی صورت در ۴۸ ساعت اول در کم کردن تورم موثر است. پس از آن گرمای خارجی به شکل پدهای حرارتی یا کمپرس گرم به کاهش تورم کمک می ‌کند.


مراقبت های لازم پس از انجام جراحی فک


توصیه می شود، بیمار بعد از جراحی فک استراحت مطلق داشته باشد. همچنین از خوردن غذاهای سفت و جویدنی خودداری کند. پس از ۶ تا ۸ هفته می ‌توان غذاهای عادی را مصرف کرد. استفاده از دخانیات پس از جراحی فک ممنوعیت دارد. از انجام هر گونه فعالیت های سنگین خودداری کنید. داروهای تجویز شده توسط پزشک به موقع مصرف شود. برای کاهش تورم از کمپرس سرد استفاده نمایید .از محلول آب و نمک برای شست و شو و ضدعفونی کردن استفاده شود. از مسواک زدن به مدت یک روز خودداری شود.


هزینه جراحی فک


هزینه جراحی‌ فک به عوامل زیادی بستگی دارد. در واقع عوامل متعددی مانند: محل انجام جراحی، مهارت جراح، شدت اختلالات فک، هزینه بیهوشی و داروهای تجویز شده، هزینه ی نهایی را برای بیمار تعیین می کنند. علاوه بر این، علت انجام جراحی که می تواند به دلایل پزشکی انجام شده باشد و یا زیبایی بر شرایط پوشش بیمه‌ی بیمار تاثیر می‌ گذارد. توجه داشته باشید در صورتی که بخواهید اطلاع کامل تری از هزینه جراحی فک داشته باشید، حتماً نیاز است به پزشک مراجعه کنید تا معاینه شوید، پزشک بعد از معاینه و بررسی وضعیت شما می توانید اطلاعات دقیقی به شما دهد.


سخن پایانی


در برخی موارد مشکلات دندانی با ارتودنسی حل می شوند. اما در برخی موارد برای رفع آنها به جراحی فک نیاز می باشد. جراحی فک باعث بهبود فک ها می شود و حتی جویدن و تکلم را بهبود می دهد. این جراحی با روش های مختلفی انجام می شود که هزینه های متفاوتی دارد. فرد با مراجعه به جراح و متخصص روش درمان خود و هزینه های آن را می فهمد.