ایمپلنت دندان و مراحل انجام آن

ایمپلنت دندان و مراحل انجام آن ، امروزه پر کردن جای خالی دندان هایی که دچار پوسیدگی یا هر آسیب دیگری شده اند، اهمیت بسیاری پیدا کرده است. روش های متداولی در رابطه با کاشت دندان به جای دندان های از بین رفته وجود دارد که هر کدام متناسب با وضعیت بیمار یا شرایط دیگر مانند هزینه ها انتخاب

می شوند. کاشت دندان یا ایمپلنت های دندانی بهترین درمان، بی دندانی می باشند. در این درمان، پایه از جنس تیتانیوم است که سازگاری بسیار بالایی با بدن دارد. این پایه در درون استخوان فک قرار می گیرد و به استخوان جوش می خورد. در بین درمان های مشابه، ایمپلنت بیشترین شباهت را به دندان طبیعی دارد. به طور کلی می توان مراحل ایمپلنت به صورت زیر گفت که در ادامه مقاله به طور مفصل به بررسی این موضوع می پردازیم.
ایمپلنت ها شامل سه جز اصلی پایه (فیکسچر)، اباتمنت و روکش می شوند.

اجزای ایمپلنت دندان


ایمپلنت دندان چیست؟


علیرغم پیشرفت در زمینه مراقبت از دندان، میلیون ها ایرانی از دندان درد رنج می برند. عمدتا به علت پوسیدگی دندان، بیماری پریودنتال یا آسیب است. برای سال ها، تنها گزینه های درمان در دسترس افرادی که دندان های خود را از دست داده بودند، استفاده از پل ها و پروتزهای دندان بود. اما امروزه، ایمپلنت دندان در دسترس می باشد. ایمپلنت دندان جایگزین ریشه های دندان می شود. ایمپلنت ها یک پایه قوی برای دندان دائمی (ثابت) یا قابل جابجایی ایجاد می کنند که با دندان های طبیعی شما سازگاری دارند. ایمپلنت دندان از جنس تیتانیوم خالص می باشد که با بدن انسان سازگاری دارد. شکل آن به صورت میله باریکی است که درون استخوان فک قرار داده می شود. نکته قابل توجه در مورد آن این است که اگر پس از قرار گرفتن در فک به طور صحیح از آن نگهداری شود، ماندگاری بسیار بالایی خواهد داشت. در طول تاریخ دو نوع مختلف از آن، اندوستئال و ساب پریوستیال وجود داشته است.
ایمپلنت اندوستئال، ایمپلنتی می باشد که درون استخوان قرار می گیرد. اما ساب‌ پریوستیال ایمپلنتی است که روی استخوان آرواره و زیر بافت لثه قرار داده می شود. امروزه دیگر از ایمپلنت های ساب ‌پریوستیال استفاده نمی شود زیرا در مقایسه با ایمپلنت های اندوستیال در بلند مدت نتایج ضعیف تری داشته اند و استحکام کمتری دارند.


مراحل انجام ایمپلنت دندان


ابتدا دندانپزشک یک معاینه دهانی کامل انجام می دهد تا مشخص شود آیا بیمار قبل از جراحی ایمپلنت دندان به درمان دیگری نیاز دارد یا خیر. زیرا ایمپلنت ها باید در دهان سالم قرار داده شوند. هرگونه پلاک ناخواسته، باکتری یا تارتار باید از دهان پاک شود. بعلاوه، اگر بیمار در محل ایمپلنت استخوان کافی نداشته باشد، ممکن است به پیوند جزئی استخوان نیاز داشته باشد. به هرحال، دندانپزشک همه موارد را در نظر می گیرد و یک برنامه درمانی متناسب با شرایط بیمار در نظر می گیرد. مراحل ایمپلنت دندان به ترتیب زیر است:


1- کشیدن دندان آسیب دیده


دندان باید از طریق آتروماتیک برداشته شود تا صفحه باکال و استخوان های اطراف تا حد ممکن سالم و دست نخورده باقی بمانند. پس از کشیدن دندان، محل استخراج مورد بررسی دقیق قرار می گیرد تا نقایص احتمالی استخوانی شناسایی شوند. این کار با کاوش در حفره (سوکت) توسط یک پروب اندودنتیکی یا پریودنتال انجام می شود. در صورتی که حفره داخل استخوان کاملا سالم مانده باشد، جراح می تواند به کاشت ایمپلنت دندان اقدام کند و در غیر این صورت باید ابتدا مشکلات موجود در استخوان و لثه را حل کند.

کشیدن دندان آسیب دیده


2- پیوند استخوان


اگر استخوان فک به اندازه کافی ضخیم یا خیلی نرم باشد، ممکن است قبل از عمل جراحی ایمپلنت دندان به پیوند استخوان نیاز باشد. با این کار پایه محکم تری برای کاشت ایجاد می شود. پیوند استخوان می تواند از استخوان طبیعی محل دیگری از بدن خود فرد یا استخوان مصنوعی باشد. ممکن است چندین ماه طول بکشد تا استخوان پیوندی باعث تولید استخوان جدید به میزانی شود که بتواند از کاشت دندان پشتیبانی کند. گاهی (بسته به وضعیت استخوان فک) فقط به پیوند جزئی استخوان نیاز می شود که می تواند همزمان با جراحی کاشت انجام شود.

پیوند استخوان


3- قرار دادن ایمپلنت ها


برای این کار ابتدا برش کوچکی در لثه ایجاد می شود که استخوان فک را در معرض دید قرار می دهد. سپس یک سوراخ کوچک در استخوان ایجاد و ایمپلنت دندان در عمق آن کار گذاشته می شود. در انتها لثه با دقت از پشت بخیه زده می شود. جای دندان کشیده شده هنوز خالی است، ممکن است پروتزهای موقتی را در آن محل قرار دهند که می توان آنها را هنگام خواب یا برای تمیز کردن خارج کرد.

قرار دادن ایمپلنت ها


4- ریکاوری


پس از قرار دادن ایمپلنت در دهان، فرآیندی به نام استخوان سازی انجام می شود. در این حالت بافت طبیعی استخوان بدن با ایمپلنت تیتانیومی در هم ادغام می شوند. در این صورت یک سطح اتکای بسیار قوی ایجاد می شود. مدت زمان معینی برای این اتفاق وجود ندارد و زمان مورد نیاز از یک بیمار به بیمار دیگر متفاوت است. با این حال، حدود 6 تا 12 هفته امری عادی است. در این مدت بیمار باید چند بار به دندانپزشک مراجعه کند تا پیشرفت کار بررسی شود.


5- نصب اباتمنت (abutment)


بعد از تکمیل فرآیند استخوان سازی نوبت به نصب اباتمنت می رسد. اباتمنت یک سوکت توپ مانند می باشد که به عنوان کمک فنر و بالشتک عمل می کند. روی خط لثه در بالای ایمپلنت دندان قرار می گیرد و به عنوان رابط بین قسمت تاج (بخش قابل مشاهده دندان) و خود ایمپلنت عمل می کند. اباتمنت حکم یک تکیه گاه دارد و قطعه ای می باشد که از پایین به ایمپلنت و از بالا به تاج متصل می شود. نصب اباتمنت یک جراحی جزئی سرپایی است که معمولا با بی حسی موضعی انجام می شود. پس از نصب اباتمنت دو هفته طول می کشد تا لثه ها بهبود یابند و تاج دندان مصنوعی متصل شود.

نصب اباتمنت (abutment)


6- اتصال تاج های موقت


ممکن است قبل از اتصال پروتز نهایی، یک تاج موقت نصب شود. این کار بدین منظور صورت می گیرد که بتوان از آن برای ارزیابی ظرفیت بار ایمپلنت دندان استفاده کرد. بعلاوه، مخصوصا در نواحی در معرض دید باعث بالغ شدن لثه ها در اطراف ایمپلنت و نمایش طبیعی تر دندان می شود.

اتصال تاج های موقت


7- اتصالات نهایی


سرانجام تاج دائمی بعد از حدود 3 تا 9 ماه متصل می شود. نصب اتصالات نهایی بعد از بهبود لثه و استحکام کافی استخوان انجام می شود. گزینه های موجود شامل انواع ثابت، متحرک و ترکیبی است. فرم متحرک شبیه دندان های مصنوعی معمولی می باشد که توسط لثه پلاستیکی احاطه می شود. به راحتی در جای خود قرار می گیرد و می توان آن را برای تعمیر یا تمیز کردن روزانه به راحتی برداشت. در نوع ثابت دندان مصنوعی به طور دائمی روی یک پایه ایمپلنت دندان پیچ یا سیمان می شود. این نوع دندان را نمی توان بیرون آورد. غالبا هر تاج به یک ایمپلنت متصل می شود. ولی می توان چند دندان را هم با بریج به یکدیگر اتصال داد و همه را به یک ایمپلنت وصل نمود.

 اتصالات نهایی


مراقبت های قبل از انجام ایمپلنت دندان


• دندانپزشک معالج پیش از انجام هر کاری به مراجعه کننده توضیح می دهد که چگونه برای درمان آماده شود.
• تشکیل پرونده دندانپزشکی، قبل از انجام هر درمانی پرسشنامه ای راجع به شرایط پزشکی خاص در اختیار شما قرار خواهد گرفت. لطفا آن را کامل و دقیق پر کنید. اگر مطلب مهمی وجود دارد که در پرسشنامه نیست حتما آن را با دندانپزشک خود در میان بگذارید. میزان موفقیت آن با در نظر گرفتن و انجام دقیق همه این مراحل درمان برای بسیاری از افراد بدون خطر خاصی، بالا خواهد بود.
• قبل از انجام عمل، نیاز به معاینه لثه ها و اطمینان یافتن از سلامتی کامل آنها وجود دارد. همچنین هر گونه عفونت یا پوسیدگی در لثه و دندان های مجاور محل قرار گیری ایمپلنت نیز باید به طور کامل درمان شود.
• بعد از اطمینان از سلامت کامل بافتهای دهانی، ناحیه جراحی و اطراف آن به تهیه یک اسکن رادیوگرافی مخصوص ایمپلنت که اصطلاحا CBCT یا DVT نامیده می شود، نیاز دارد. این رادیوگرافی توسط مراکز رادیولوژی تخصصی فک و صورت قابل تهیه است. این اسکن معمولا به همراه یک ریپورت و CD تهیه می شود.
• دندانپزشک به کمک ریپورت و CD، ارتفاع و ضخامت استخوان و نیز سایر موارد مهم مانند محل عبور اعصاب مهم، سینوس ها و … را بررسی می کند. همچنین بهترین سایز و محل قرار گیری ایمپلنت دندان را مشخص می کند.
• آخرین مسئله ای که قبل از جراحی ایمپلنت دندان باید مورد توجه قرار گیرد، این است که در شرایط پزشکی خاص ( فشار خون بالا، سابقه سکته قلبی یا مغزی، سابقه پیوند عضو و …) گاهی نیاز به دریافت داروی خاص یا تغییر در دوز داروهای دریافتی فعلی بیمار وجود دارد. در مواردی که شخص به دلیل بیماری زمینه ای (مثل مشکلات قلبی) تحت نظر پزشک دیگری قرار دارد نیاز به مشورت با پزشک مربوطه نیز وجود دارد.


مراقبت های بعد از جراحی ایمپلنت دندان


• بعد از انجام ایمپلنت شما ممکن است به استراحت نیاز داشته باشید تا اثر بی حسی کاملا خاتمه یابد. بعد از یک بی حسی موضعی چند ساعت طول می کشد تا دهان و دندان به حالت اول خود برگردد. شما ممکن است به مسکن نیاز داشته باشید تا اثر ناراحتی حاصل از بی حسی را برطرف کند.
• معمولا بعد از عمل می توانید به خانه برگردید. اما اگر بیهوشی عمومی داشتید به یک همراه نیاز دارید تا شما را برای رسیدن به خانه همراهی کند. تا ۲۴ ساعت اول بهتر است دوست یا یکی از اشنایان مراقب شما باشد.
• خیلی مهم است که در چند روز بعد از ایمپلنت که استراحت می کنید، از غذاهای نرم استفاده کنید. مراقب باشید تا زمانی که بی حسی کاملا از ناحیه دهان برطرف نشده، از غذاها و نوشیدنی های داغ استفاده نکنید. در غیر این صورت ممکن است بدون اینکه متوجه شوید خودتان را بسوزانید.
• خیلی مهم است که دهان خود را مثل همیشه با مسواک و نخ دندان تمیز نگه دارید. ممکن است برای تمیز کردن راحت تر بین دندانها به مسواک ویژه ای نیاز داشته باشید.


مزایای ایمپلنت دندان


1- بهبود ظاهر کلی دندان


بهترین مزیت ایمپلنت دندان این است که کاملاً مانند دندان طبیعی می باشد. زیرا ایمپلنت طوری طراحی شده تا به طور دائمی با استخوان فک شما باند شود. همین عامل نیز موجب شده در نهایت ظاهر دندان تشابه بسیاری به دندان طبیعی داشته باشد.


2- بهبود تکلم


در درمان‌ های قدیمی ‌تر که از دندان مصنوعی برای جایگزینی دندان از دست رفته استفاده می‌ شد، به دلیل محکم نبودن دندان داخل لثه، دندان لغزش داشت. این باعث می‌ شد فرد در تکلم دچار مشکل شود. اما امروزه کاشت ایمپلنت در استخوان این مشکل را به کلی از بین برده است.


3- افزایش راحتی


وقتی از دندان مصنوعی استفاده کنید، وجود آن در کنار دندان ‌های طبیعی حسی ناخوشایند برای فرد خواهد داشت. اما ایمپلنت‌ ها به دلیل استحکامی که در لثه ایجاد می ‌کنند، حس یک دندان کاملاً طبیعی را به شما می ‌دهند.


4- بهبود غذا خوردن


پروتزهای دندانی متحرک ممکن است در هنگام جویدن و گاز زدن بی افتند. اما ایمپلنت دندان مانند دندان طبیعی عمل می‌ کند و به شما این اجازه را می ‌دهد که غذای مورد علاقه خود را با خیال راحت و بدون درد میل کنید.


5- افزایش اعتماد به نفس


یکی از دلایلی که افراد با دندان مصنوعی از خندیدن با دهان باز امتناع می‌ کنند این است که حس خوبی نسبت به ظاهر کلی دندان‌ های خود ندارند. ایمپلنت‌ های دندانی با ساختار خاص خود اعتماد به نفس را به افراد برمی گرداند و کمک می‌ کند حس بهتری نسبت به خود داشته باشند.


6- بهبود سلامت دهان


برخلاف درمان‌ هایی مانند بریج های ساپورت شده با دندان که باید در آن دندان طبیعی خود را بردارید و یا تراش دهید، ایمپلنت دندان نیاز به ساپورت و دست زدن به سایر دندان‌ ها ندارد. زیرا درون لثه و با استخوان باند می‌ شود. علاوه بر این، دسترسی به فضای بین دندانی با وجود کاشت ایمپلنت نیز راحت خواهد بود و در سلامت دندان شما خللی ایجاد نمی‌شود.


7- ماندگاری بالا


ایمپلنت دندان عمر بسیار بالایی دارد. اگر جنس ایمپلنت استفاده شده خوب باشد و مراقبت ‌های لازم از آن نیز انجام شود، می‌ توان به اندازه یک عمر روی آن حساب باز کرد.


8- استحکام بالا


جنس ایمپلنت دندان از فلز تیتانیوم است. تیتانیوم نیز یکی از مستحکم ‌ترین فلزات محسوب می ‌شود. همین عامل باعث شده تا احتمال شکستگی ایمپلنت دندان در لثه به حداقل و ریسک درمان نیز به صفر برسد.


هزینه ایمپلنت دندان


این که هزینه کاشت دندان چقدر است، سوالی است که تنها با ویزیت پزشک پاسخ داده می شود. در نتیجه در ابتدای کار پاسخ به این سوال بسیار پیچیده خواهد بود. دندانپزشک برای پاسخ به این سوال باید نیاز واقعی بیمار را ارزیابی کند و تنها در این صورت قادر به برآورد هزینه حقیقی خواهد بود. اما بطور کلی بسته به نوع ایمپلنت و کمپانی سازنده از ۳.۵ میلیون تا ۷ میلیون هزینه متغیر می باشد. اما قیمت آن بستگی به عوامل بسیاری دارد که از آن جمله می توان به کیفیت، مقدار و محل استخوان اشاره کرد. در صورتی که عرض و ارتفاع استخوان در محلی که قرار می گیرد کافی باشد، نیازی به هزینه اضافی نیست. اما در صورتی که استخوان دچار تحلیل شده باشد و یا شکل و اندازه آن کافی نباشد نیاز به پیوند استخوان خواهد بود. این مسئله می تواند هزینه درمان را افزایش دهد.


سخن آخر


در این مقاله با ایمپلنت دندان و نحوه کاشت آن آشنا شدیم. امروزه، ایمپلنت دندان برای دندان های از دست رفته در دسترس می باشد. ایمپلنت دندان جایگزین ریشه های دندان می شود. ایمپلنت دندان از جنس تیتانیوم خالص می باشد که با بدن انسان سازگاری دارد. شکل آن به صورت میله باریکی است که درون استخوان فک قرار داده می شود. نکته قابل توجه در مورد آن این است که اگر پس از قرار گرفتن در فک به طور صحیح از آن نگهداری شود، ماندگاری بسیار بالایی خواهد داشت. همچنین ایمپلنت دندان استحکام بالایی دارد.