افسردگی چیست ؟ + علل، علائم و درمان آن

افسردگی چیست ؟ + علل، علائم و درمان آن ، کلمه افسردگی را این روزها زیاد می ‌شنویم، انگار که بخشی از زندگی مدرن شده باشد. افسردگی روی فکر، عمل و احساسات تأثیرات مخربی می‌ گذارد. اما آیا هر غم و رنج و ناراحتی الزاماً افسردگی نامیده می ‌شود؟ آیا این بیماری نگران ‌کننده می باشد و عواقب ناگواری

دارد؟ طبق آمار سازمان بهداشت جهانی ۳۵۰ میلیون نفر در دنیا از اختلال افسردگی رنج می ‌برند. در این مقاله با افسردگی و درمان آن آشنا می شویم.


افسردگی چیست؟


افسردگی نوعی اختلال خلقی می باشد که با احساس مداوم غم، اندوه و از دست دادن علاقه همراه است. مشکل درانجام فعالیت‌های عادی روزانه، احساس بی ارزشی و کم شدن کارایی ازعلائم آن به شمار می ‌آیند. در حالی که تجربه غم در طول زندگی براثر فشارهای عاطفی و جسمی و یا تجربه یک واقعه دردناک، طبیعی و قسمتی از احساسات سالم به شمار می رود، تکرار این تجربه هیجانی به همراه خلق پایین درطول روز به طوری که برعملکرد ما اثرگذار باشد طبیعی نیست. نیاز به پیگیری و درمان دارد. این بیماری انواع مختلفی دارد. وقایع مختلف رخ داده درطول زندگی علت بروز برخی از آنها هستند. گاهی تغییراتی در مواد شیمیایی مغز رخ می‌ دهد که باعث ایجاد برخی دیگر از انواع آن خواهد شد. دلیل افسردگی هر چه باشد، باید در درجه اول در مورد احساسات خود با پزشک صحبت کنید. پزشک برای تشخیص بهتر نوع افسردگی فرد را به یک متخصص اعصاب و روان ارجاع خواهد داد. غمگین بودن طولانی‌ مدت، بی‌علاقگی به اموری که قبلا‌ً دوستشان داشتیم، کاهش تمرکز، خستگی بیش‌ از حد و حالت‌هایی از این دست، می ‌توانند نشانه ‌های افسردگی باشند. این بیماری، احساسات، افکار و رفتار ما را عوض می ‌کند. افسردگی می ‌تواند با مشکلات هیجانی و جسمی همراه باشد. اختلال افسردگی یک ضعف نیست که با چند روز مراقبت برطرف شود بلکه پیگیری و درمان طولانی مدت، مراقبت و پایش مداوم می ‌خواهد. هر چه‌ زودتر به داد افسردگی برسیم، راحت ‌تر می ‌توانیم آن را درمان کنیم و زمان بیشتری را از زندگی لذت می ‌بریم. اولین قدم برای درمان افسردگی و جلوگیری از افسردگی شدید، شناخت علائم افسردگی می باشد.

افسردگی چیست؟


علائم افسردگی


دانستن علائم افسردگی به تشخیص افسردگی در ما و اطرافیان کمک زیادی می ‌کند. از مهم ترین نشانه های افسردگی می توان احساس غم، پوچی و ناامیدی، از کوره در رفتن و رنجیدن از مسائل پیش ‌پاافتاده، بی‌علاقگی و بی ‌میلی به کارهایی که قبلاً برایمان جالب بوده است، اختلال در خواب (کم‌ خوابی یا زیاد خوابیدن) و احساس خستگی یا کمبود انرژی حتی بدون انجام کار سنگین را نام برد. تغییرات شدید در اشتها و وزن (کم و زیاد شدن اشتها بدون دلیل یا چاقی و لاغری‌ ناگهانی)، اضطراب و بی ‌قراری، عذاب وجدان یا احساس گناه برای کارهای کوچک گذشته، کاهش تمرکز، کم شدن قدرت حل مساله، کاهش قدرت تصمیم‌ گیری، فکر کردن به مرگ و خودکشی و دردهای جسمی بدون دلیل مشخص از نشانه های دیگر افسردگی می باشند.

علائم افسردگی


• درد قفسه ‌سینه


درد قفسه ‌سینه ممکن است نشانه وجود مشکلات بسیار جدی مانند ناراحتی قلبی و مشکل ریوی باشد. گاهی هم مشکلات معده با درد قفسه‌ سینه همراه می باشد. پس اگر در قفسه ‌سینه درد احساس می ‌کنیم حتما باید به پزشک مراجعه کنیم تا علت آن مشخص شود.
اگر پزشک برای درد قفسه ‌سینه علت خاصی نیافت، شاید افسردگی باعث ایجاد آن باشد. افسردگی خطر بیماری ‌های قلبی را افزایش می‌ دهد. جالب است بدانیم این رابطه دو طرفه است. یعنی کسانی که حمله قلبی یا سکته قلبی را تجربه کرده‌اند بیشتر از دیگران در معرض ابتلا به افسردگی هستند.


• خستگی و کمبود انرژی


اگر بعد از یک خواب یا استراحت طولانی همچنان احساس خستگی می ‌کنیم و انرژی لازم برای انجام وظایف و کارهای ساده روزانه خود را هم نداریم، بهتر است امکان ابتلا به افسردگی را در نظر داشته باشیم. وقتی خستگی به علائم افسردگی افزوده می‌ شود، هر دو بسیار بدتر به نظر می ‌رسند و فرد مبتلا به افسردگی را با شرایط بسیار دشواری روبه‌ رو می ‌کنند.


• درد عضلات و مفاصل


کسانی که درد را برای مدت طولانی تحمل می‌ کنند، بیشتر از سایرین در معرض خطر ابتلا به افسردگی قرار دارند. از سوی دیگر، افسردگی هم ممکن است باعث ایجاد درد شود. با توجه به این که در مغز از مواد شیمیایی مشابه‌ ای برای تنظیم خُلق و همچنین انتقال حس درد استفاده می‌ شود، این همراهی منطقی به نظر می ‌رسد. مبتلایان به افسردگی سه برابر سایرین در معرض درد مزمن از جمله درد عضلانی قرار دارند.


• ناراحتی ‌های گوارشی


مغز و روده به ‌شدت باهم در ارتباط هستند. به همین دلیل، وقتی با استرس یا نگرانی روبه‌ رو هستیم، دچار تهوع یا درد معده می ‌شویم. افسردگی ممکن است روده ما را درگیر کند و به تهوع، سوءهاضمه، اسهال یا یبوست منجر شود.


علت ایجاد افسردگی


افسردگی فقط به یک علت خاص محدود نمی‌ شود. گاهی این بیماری در پی ناملایمات زندگی، بیماری ‌های جسمی یا سایر عوامل محرک بروز می‌ کند. گاهی نیز به طور ناگهانی بدون اینکه با هیچ ‌یک از این موارد مرتبط باشد، ظاهر می ‌شود. دانشمندان معتقدند عوامل متعددی در ابتلا به افسردگی نقش دارند. برخی از عوامل افسردگی عبارتند از:

علت ایجاد افسردگی


• تروما


تجرب ه‌ی تروما یا ضربه‌ ی روحی در سنین پایین می ‌تواند منجر به تغییرات درازمدت در نوع واکنش مغز نسبت به ترس و استرس شود. به دلیل این تغییرات مغزی، احتمال بروز افسردگی در افرادی که سابقه‌ ی ترومای دوران کودکی دارند، بیشتر است.


• ژنتیک


در برخی موارد، اختلالات خُلقی و افکار خودکشی ‌گرایانه‌ ممکن است زمینه ‌ی ژنتیکی داشته باشند. اما ژنتیک فقط یکی از عوامل افزایش ‌دهنده‌ی خطر ابتلا به افسردگی می باشد. ۱۰۰درصدِ ژن ‌های دوقلوهای همسان با یکدیگر تشابه دارند، در حالی‌ که فقط ۳۰ درصد احتمال می ‌رود هر دو نفرشان به افسردگی مبتلا شوند. علائم افسردگی در افرادی که زمینه ‌‌ی ژنتیکی دارند، معمولا در سنین پایین‌ تر ظاهر می ‌شود. ناگفته نماند که علاوه بر عامل ژنتیک، عوامل دیگری نیز مانند شرایط و اتفاقات زندگی در ابتلای این افراد به افسردگی مؤثر هستند.


• شرایط زندگی


وضعیت تأهل، موقعیت مالی و مکان زندگی از جمله عوامل تأثیرگذار در بروز افسردگی هستند. اما این فرضیه نیز همواره مطرح است که شاید بتوان برعکس، افسردگی را عامل بروز شرایط نامساعد زندگی دانست. مثلا شیوع افسردگی در افراد بی ‌خانمان بیشتر است. اما در برخی موارد نیز احتمال می ‌رود که خود افسردگی عامل آوارگی این افراد بوده باشد.


• ساختار مغز


مطالعه‌ ی تصاویر مغزی حاکی از کاهش فعالیت لوب پیشانی مغز در مبتلایان به افسردگی می باشد. همچنین گفته می‌ شود الگوهای مغزی این افراد هنگام خواب متفاوت است. افسردگی در طرز پاسخگویی غده‌ ی هیپوفیز و هیپوتالاموس نسبت به تحریکات هورمونی نیز تغییر ایجاد می ‌کند.


• سایر شرایط پزشکی


احتمال ابتلا به افسردگی در افرادی که سابقه ‌ی ابتلا به اختلالات خواب، درد مزمن، اضطراب یا اختلال کم توجهی‌ و بیش فعالی (ADHD) دارند، بیشتر می باشد.


• مواد مخدر


اعتیاد به مواد مخدر احتمال ابتلا به افسردگی را افزایش می ‌دهد.

چگونه افسردگی خود را درمان کنیم؟


در دنیای روانپزشکی، افسردگی قابل درمان ‌ترین اختلال شناخته می ‌شود. بسته به این که علت افسردگی چه چیزی است و از کجا آمده است، شیوه‌ های درمانی مختلفی برایش وجود دارد. تشخیص و انتخاب نوع درمان افسردگی به عهده ی پزشک متخصص اعصاب و روان می باشد.

چگونه افسردگی خود را درمان کنیم؟


• درمان افسردگی به کمک دارو


بالاتر گفتیم که به ‌هم‌ خوردن تعادل مواد شیمیایی در مغز می ‌تواند یکی از دلایل افسردگی باشد، در نتیجه برگرداندن غلظت این مواد شیمیایی به حد طبیعی، می ‌تواند افسردگی را از بین ببرد. این تعادل با مصرف قرص‌ های ضد افسردگی ایجاد می‌ شود. قرص‌ های ضد افسردگی برعکس باور عمومی، مُسکن، خواب آور، تحریک کننده یا اعتیاد آور نیستند. یک تا دو هفته بعد از مصرف داروهای ضد افسردگی، تأثیر آنها در بهبودی شروع می ‌شود. تأثیر کامل این قرص‌ ها از ماه دوم یا سوم دیده می‌ شود. چنانچه افسردگی بعد از این دوره به طور کامل درمان نشود، پزشک داروهای بیشتری تجویز یا دوز دارو را زیاد می ‌کند. بعد از درمان افسردگی به‌ خصوص افسردگی شدید، معمولاً متخصص از مراجعه کننده می‌ خواهد که قرص‌ ها را تا ۶ ماه یا بیشتر ادامه دهد. به خاطر بالا بودن احتمال عود افسردگی و برای پیشگیری از آن، ممکن است درمان تا مدت ‌ها ادامه پیدا کند.


• درمان افسردگی به روش غیر دارویی


روانپزشک ممکن است از روش ‌های روان درمانی، تحریک الکتریکی یا مغناطیسی و شیوه‌ های دیگر برای درمان افسردگی کمک بگیرد.


سخن آخر


فشارهای ناشی از سبک زندگی امروزی ممکن است هر کسی را به بیماری افسردگی مبتلا کند. افسردگی به راحتی خودش را پنهان می ‌کند. شناختن آن نیاز به دقت بالا دارد. نسبت به حال خود و اطرافیان خود دقیق باشیم. اگر نشانه‌ های افسردگی را در خودمان می‌ بینیم به جای انکار یا پنهان کردن آن با ساختن عادت ‌های ساده مثل ورزش، تغذیه‌ سالم و مراجعه به روانپزشک، مصرف داروهای تجویز شده، افسردگی را شناسایی کنیم و شکست دهیم. حال خوب و زندگی شاد حق همه ما می باشد.